Schrony Krosno · koncepcja podwójnego zastosowania
Krosno · Lokalizacja budowli ochronnych

Krosno potrzebuje 10 899 miejsc w schronach. Ma już teren pod 70% z nich.

Koncepcja podwójnego zastosowania — istniejące parkingi naziemne jako miejsce dla podziemnych budowli ochronnych z dachem-skwerem. Ten sam teren, trzy funkcje.

Autor
Sebastian Bogusz, IARP
Opracowanie
Wojskowa Akademia Techniczna
Status
koncepcja · gotowa do pilotażu
01 · Stan wyjściowy

Ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej — wymóg, nie postulat.

Ludność
43 594

Mieszkańców miasta Krosna (NSP 2021).

Wszystkie miejsca schronienia
21 797

Wymóg ustawowy — 50% populacji w obiektach zbiorowej ochrony.

W budowlach ochronnych
10 899

Połowa z tej liczby musi spełnić techniczne warunki budowli ochronnych.

W praktyce Krosno — jak większość polskich gmin — startuje z poziomu bliskiego zera. Budowa schronów na nowych działkach to konflikty przestrzenne, koszty wykupu i wieloletnie procedury. Potrzebne jest rozwiązanie, które nie konkuruje z istniejącą tkanką miasta.

źródło: Ustawa o OL i OC
dane: NSP 2021, GUS
opracowanie: WAT, 2025

Ten sam plac. Trzy funkcje.

Podziemny schron pod istniejącym parkingiem. Miejsce postojowe zachowane na poziomie −1. Na powierzchni — zielony skwer zamiast asfaltu. Jedna inwestycja realizuje obowiązek ustawowy, mobilność i adaptację klimatyczną.

WEJŚCIE WEJŚCIE SANIT. MAG. FILTROWENT. i ENERG. ±0.00 −3.50 −7.00 SKWER PARKING SCHRON 0 ~ 30 m
Poziom ±0,00 — Skwer
Powierzchnia biologicznie czynna, drzewa, ławki, ścieżki. Tam gdzie dziś asfalt.
Poziom −3,50 — Parking
Miejsca postojowe zachowane. Wjazd po istniejącej rampie.
Poziom −7,00 — Schron
Budowla ochronna kategorii I, filtrowentylacja, niezależne wejścia awaryjne.

Siatka heksagonalna 500 m.

Warunki techniczne dla budowli ochronnych narzucają zasięg dojścia pieszego. 500 m to dystans, który zdąży pokonać dorosły w czasie sygnału alarmowego. Krosno przykryte taką siatką wskazuje 14 punktów na istniejących parkingach publicznych.

N 0 2 km KROSNO · POW. ~ 43,5 KM²
Siatka 500 m
Lokalizacja budowli ochronnej
Granica gminy Krosno

Jeden parking. 600 miejsc schronienia. Skwer zamiast asfaltu.

Stan obecny — parking naziemny Po przebudowie — skwer + schron MS-600
PARKING NAZIEMNY · 40 MIEJSC · 0 SCHRONÓW
SCHRON RAMPA SKWER · 40 MIEJSC PARKINGOWYCH (−1) · SCHRON MS-600 (−2)
Powierzchnia działki
~ 2 400 m²
istniejący parking publiczny w sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej
Pojemność schronu
600 osób
budowla ochronna kategorii I, ok. 0,75 m² na osobę
Powierzchnia bio. czynna
+100%
zwrot terenu mieszkańcom — z asfaltu na zieleń

Jedna inwestycja — trzy obowiązki gminy zaadresowane jednocześnie.

I.

Bezpieczeństwo publiczne

70% wymaganej pojemności schronów dla Krosna realizowane w ramach jednego programu inwestycyjnego, zgodnie z ustawą o ochronie ludności i obronie cywilnej. Bez wykupu nowych terenów i bez konfliktu z istniejącą zabudową.

II.

Adaptacja klimatyczna

Każda lokalizacja zwraca powierzchnię biologicznie czynną w gęsto zabudowanym śródmieściu. Mniej betonu, mniej miejskich wysp ciepła, mniej spływu powierzchniowego. Korzyść mierzalna w EU-taksonomii i lokalnych programach adaptacji.

III.

Mieszany model finansowania

Realizacja możliwa w modelu mieszanym: środki publiczne na obronę cywilną, deweloperzy w ramach planu, spółdzielnie z okolicznych osiedli, środki na ochronę przyrody i adaptację klimatu. Gmina nie musi finansować całości z jednego budżetu.

Krosno może być pierwsze.

Polska ma jeden z najniższych wskaźników miejsc schronienia w Europie. Każda gmina będzie musiała ten dystans nadrobić. Pierwsza, która zrobi to dobrze — wyznaczy standard.

2023

Ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej

Wprowadza twardy wymóg pojemności miejsc schronienia w każdej gminie. Nakłada obowiązek na samorząd, nie deklarację intencji.

2024+

Plany ochrony ludności na poziomie gminy

Gminy są zobowiązane do inwentaryzacji istniejących obiektów, identyfikacji deficytów i opracowania planów uzupełnienia braków. Krosno potrzebuje konkretnej koncepcji — nie ankiety.

teraz

Okno na pilotaż

Środki krajowe i UE na obronę cywilną oraz adaptację klimatyczną są dostępne równolegle. Projekt podwójnego zastosowania kwalifikuje się do obu strumieni — co rzadko się zdarza i co skraca ścieżkę finansowania.

Replikacja

Koncepcja działa nie tylko w Krośnie. Każde polskie miasto średniej wielkości ma podobną strukturę naziemnych parkingów i podobny deficyt schronów. Krosno może dostarczyć szablon.

07 · Kontakt

Koncepcja gotowa. Czeka na rozmowę.

Praca opracowana w ramach studiów Przygotowanie i Eksploatacja Schronów i Ukryć dla Ludności w Wojskowej Akademii Technicznej. Autor jest dostępny do rozmowy z urzędem miasta, radą, deweloperami i partnerami finansowymi zainteresowanymi pilotażem.